Mae Heneb, sef Ymddiriedolaeth Archeolegol Gwynedd, wedi creu gwefan ardderchog lle gallwch chi gael gwybodaeth fanwl ar ddaearyddiaeth, adeiladau a hanes Dolgellau a’r tir sy’n ei hamgylchynyu.
Dyma’r map o’r ardaloedd:

Wrth glicio ar y rhifau cewch dudalen ar wahân ar gyfer yr ardol honno, fel hon am ganol y dref, gyda disgrifiad o hanes yr ardal a disgrifiad o’i nodweddion tirwedd hanesyddol. Mae hefyd yn rhoi llun o’r awyr o bob rhan, fel hon o ardal ystad Nannau a Llyn Cynwch:

Am ryw reswm mae na fersiynau Cymraeg ar gael ar gyfer ardaloedd Llŷn, Traws, Ardudwy a Dyffryn y Fawddach. Piti nad oes na un ar gyfer Dolgellau ei hun.
Beth bynnag, mae’n adnodd arbennif i’w gael arlein er mwyn ecsplôrio ardal, a dwi’n falch iawn bod o ar gael.
Mae’r canllaw i fryngeiri Meirionnydd hefyd yn wych (er yn galw Meirionnydd yn Merioneth…), gyda chyfeiriad manwl at fryngeiri Moel Offrwm, Moel Faner a Bryn Castell.